باب تذكر قال الله تعالى : وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ . « 1 » متذكر نمىشود مگر كسى كه رجوع كننده به خداست . وجه استشهاد خواجه در اين آيه تذكر است كه بعد از انابه و رجعت به سوى خدا معنا مىدهد . البته ذكر در قرآن كريم در معانى مختلف به كار رفته است كه اهم آنها عبارتند از : 1 . قرآن إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ . « 2 » و همچنين : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ . « 3 » 2 . به معناى پيامبر إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ وَ قُرْآنٌ مُبِينٌ . « 4 » و يا : فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ . « 5 » 3 . ذكر به معنى ياد كردن الف ) ياد خدا كردن ؛ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً . « 6 » ب ) ياد نعمت خدا را كردن ؛ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ . « 7 » ج ) ياد تاريخ گذشتگان ؛ وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِبْراهِيمَ . « 8 » وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ . « 9 » تعريف تذكر التذكر فوق التفكر ، فان التفكر طلب و التذكر وجود . خواجه در تعريف تذكر مىگويد : تذكر فوق تفكر است . براى اينكه تفكر طلب است

--> ( 1 ) . غافر / 13 . ( 2 ) . حجر / 9 . ( 3 ) . نحل / 44 . ( 4 ) . يس / 69 . ( 5 ) . غاشيه / 21 . ( 6 ) . احزاب / 41 . ( 7 ) . مائده / 7 . ( 8 ) . مريم / 41 . ( 9 ) . مريم / 16 .